Dlaczego niektórzy pacjenci nie tolerują pełnej korekcji astygmatyzmu?

Problem akceptacji pełnej korekcji astygmatyzmu nie jest ani prosty, ani nowy. Ciągle należy do dyżurnych tematów powracających podczas rozmów dotyczących korekcji wad wzroku, jakie prowadzę z okulistami, optometrystami czy optykami..

dr n. med. Andrzej Styszyński

okulista, ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej

Cylindry obecne torycznych soczewkach okularowych powodują zniekształcenia, czyli dystorsje, które są obserwowane zarówno jednoocznie, jak obuocznie. Właśnie te dystorsje mogą być przyczyną występowania niektórych pacjentów nietolerancji cylindrów. Dotyczy to zwłaszcza osób starszych, którym po raz pierwszy zaproponowano tego typu soczewki.

Pragnę przypomnieć, że dystorsje mogą występować także przy soczewkach sferycznych. Omawialiśmy je wraz innymi aberracjami geometrycznymi (tzw. monochromatycznymi aberracjami trzeciego rzędu Seidla) na łamach „Optyka Polskiego” nr 04(62)2022.

Jak zapewnie pamiętamy, na wielkość dystorsji soczewek sferycznych wpływa ich moc oraz wielkość położenie przysłony. Dla soczewek okularowych funkcję przysłony pełni tęczówka, więc ewentualna dystorsja sferycznej soczewki dodatniej jest poduszkowata, ujemnej – beczkowata (ryc. 1).

Ten rodzaj dystorsji, który może być dostrzegany przy soczewkach sferycznych dużej mocy, nie wywołuje na ogół poczucia dyskomfortu. Natomiast znaczny dyskomfort spowodowany dystorsjami mogą odczuwać osoby astygmatyzmem, których zastosowano cylindry.

Przypomnę, że na gałce ocznej wyróżniamy biegun przedni – położony szczycie rogówki – biegun tylny, który leży geometrycznym środku tylnego uwypuklenia twardówki (nieco skroniowo od wyjścia nerwu wzrokowego). Południki to linie przebiegające na powierzchni gałki ocznej od bieguna przedniego do tylnego (ryc. 2). Oznaczone są one liczbami od 1 do 12 (według godzin tarczy zegara, patrząc na oko od przodu). Ich położenie określamy także na podziałce TABO.

Dla przykładu, południkom pionowym (godziny 6 12) odpowiada przekrój 90opołudnikom poziomym (godziny 3 9) – przekrój 180o.

Należy także pamiętać, że skorygowanym soczewką okularową oku nadwzrocznym obraz utworzony na siatkówce jest powiększony porównaniu obrazem utworzonym na siatkówce oka miarowego tej samej długości osiowej. Natomiast skorygowanym soczewką okularową oku krótkowzrocznym obraz utworzony na siatkówce jest pomniejszony porównaniu obrazem utworzonym na siatkówce oka miarowego tej samej długości osiowej. Przypomnę również, że nominalna moc cylindra określa jego zdolność skupiającą kierunku prostopadłym do osi, obraz utworzony na dnie oka jest obrazem odwróconym.

Mając powyższe pamięci, łatwo zrozumieć, że dystorsja występująca przy zastosowaniu cylindra dodatniego jest wywołana powiększeniem obrazu na siatkówce południku oka prostopadłym do osi cylindra. Natomiast dystorsja przy zastosowaniu cylindra ujemnego jest wywołana zmniejszeniem obrazu na siatkówce południku prostopadłym do osi cylindra.

Aby lepiej zrozumieć tych pacjentów, którzy odczuwają dyskomfort przy zastosowaniu cylindrów, można przeprowadzić proste doświadczenie zastosowaniem cylindrów wstawionych oprawki próbne.

Na rycinach 4 5 przedstawione zostały dystorsje wywołane cylindrami dodatnimi oraz ujemnymi ustawionymi skośnie.

Dystorsje skośne obu oczach wywołują więcej przykrych doznań niż dystorsje poziome lub pionowe. Tylko część pacjentów adaptuje się do obuocznej dystorsji. Inni nie mogą (lub nie chcą?) tolerować pełnej korekcji cylindrycznej.

Cały artykuł na stronie https://feniksmedia.pl/publikacje/Optyk_Polski/76/65/

 

Polecamy

Cover for Magazyn Optyk Polski - branżowy dwumiesięcznik dla profesjonalistów
2,561
Magazyn Optyk Polski - branżowy dwumiesięcznik dla profesjonalistów

Magazyn Optyk Polski - branżowy dwumiesięcznik dla profesjonalistów

Magazyn branżowy dla optyków, optometrystów. Trendy, soczewki, sprzęt, teksty ekspertów, wydarzenia.