Soczewki kontaktowe dla osób z astygmatyzmem

    Astygmatyzm (inaczej: niezborność) jest wadą wzroku powodującą pogorszenie ostrości widzenia zarówno bliskich, jak dalekich odległościach, krzywienie obrazu czy też pogorszenie wrażliwości na kontrast.

    Występować może jako samodzielna wada wzroku lub połączeniu krótkowzrocznością bądź dalekowzrocznością.

    Astygmatyzm jest bardzo powszechny. Badanie prze­prowadzone wśród niemal 110 tysięcy dorosłych osób wieku 40–69 lat wykazało, że aż 69% nich występował astygmatyzm rogówkowy wielkości większej niż 0,5 dpt., a u 47% pacjentów większy niż 0,75 dpt. [1].

    Ta wada wzroku, ile nie osiąga patologicznych wartości, jest relatywnie łatwa do korekcji zarówno soczewkami kontaktowymi, jak okularami. Obie metody mają swoje wady zalety. przypadku korekcji astygmatyzmu okularach musimy odpowiednio zamontować soczewkę oprawie okularowej pacjenta. To pozwoli nam skorygować odpowiedni przekrój oka odpowiednią mocą. przypadku soczewek kontaktowych montaż ten oczywistych powodów jest niemożliwy. Soczewka kontaktowa jednakowej mocy każdym przekroju (np. do korekcji krótkowzroczności -3,00 dpt.) na oku obraca się wokół własnej osi, nie wpływając na jakość widzenia.

    Korekcja astygmatyzmu pacjentów byłaby niemożliwa, gdyby soczewka toryczna obracała się podobny sposób jak soczewka sferyczna. Zastosowano więc systemy stabilizacji, które uniemożliwiają obracanie się tym soczewkom na oku. Zależnie od producenta stosuje się dwa główne rodzaje systemów stabilizacyjnych oraz ich warianty przedstawione na rysunku 1.

    Rycina 1a przedstawia system stabilizacji metodą balastu pryzmatycznego (występujący np. soczewkach Bausch+Lomb Ultra for Astigmatism, Biofinity Toric). Ideą działania tego systemu jest pryzmat skierowany podstawą dół, który uniemożliwia rotację soczewki dzięki sile grawitacji oraz interakcji pomiędzy powieką górną soczewką (efekt pestki arbuza).

    Peri-balast, zilustrowany na rycinie 1b (występujący np. soczewkach Biotrue One Day, AirOptix Hydraglyde for Astigmatism), jest odmianą balastu pryzmatycznego. Strefy stabilizujące tym systemie usytuowane są na godzinach 7–8 oraz 4–5. To pozwala zminimalizować interakcję pomiędzy dolną powieką soczewką, zwiększając jednocześnie komfort pacjenta.

    Rycina 1c przedstawia system stabilizacyjny, który głównej mierze wykorzystuje odruch naturalnego mrugania do zachowania prawidłowej stabilności rotacyjnej. Dwie strefy cienkie górnej dolnej części soczewki umiejscowione są pod powiekami (system ten występuje np. soczewkach Dailies Aqua Comfort Plus Toric). Grubsze centrum znajduje się pomiędzy nimi.

    Rycina 1d obrazuje modyfikację systemu podwójnych stref cienkich, którym również wykorzystana jest interakcja między powiekami soczewką. Grubsze części tej soczewki znajdują się obwodowo przy nosie oraz przy skroni użytkownika soczewek (występuje np. soczewkach Acuvue Oasys for Astigmatism grubsze strefy nie mają tym przypadku zauważalnego pocienienia na godzinach 3 9).

    Kolejną kwestią przypadku torycznych soczewek kontaktowych jest zakres ich parametrów. Pomimo że jest on ograniczony dla standardowych miękkich torycznych soczewek kontaktowych (maksymalny cylinder zazwyczaj wynosi -2,25 dpt., przypadku np. Bausch+Lomb Ultra for Astigmatism jest to -2,75 dpt.), to przeważającej większości pacjentów jesteśmy stanie zaoferować je bez obaw brak satysfakcjonującego widzenia.

    Należy pamiętać, że soczewki kontaktowe – niezależnie od konstrukcji – znajdują się – przeciwieństwie do okularów – zerowej odległości wierzchołkowej, czyli na rogówce. Rzeczywista moc soczewki dla wady refrakcji zależy od jej odległości od oka.

    To oznacza, że moc soczewek kontaktowych niektórych sytuacjach powinna być inna niż moc soczewek okularowych. Przykładowo pacjentowi receptą okularową: -4,50/-3,50 x 180 powinno się dopasować soczewki kontaktowe mocy odpowiednio mniejszej: -4,25/-2,75 x 180. Jest to niezwykle istotne perspektywy dostępności rozwiązań, która na pierwszy rzut oka może wydawać się ograniczona.

    Narzędziem ułatwiającym codzienną pracę salonach optycznych są tablice przeliczeniowe zarówno dla mocy sferycznych, jak sferocylindrycznych (wycinek przedstawiony tabeli 1), które dostępne są większości firm oferujących soczewki kontaktowe.

    przypadku kiedy zakres jest niewystarczający, można szukać rozwiązań indywidualnych postaci zarówno soczewek miękkich, jak sztywnych, które oferują korekcję niemalże każdej wady wzroku.

    Konstrukcje torycznych soczewek kontaktowych – podobnie jak wszystkie rozwiązania technologiczne – rozwijały się na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Gorąco zachęcam do zapoznawania się tymi najnowszymi wybierania odpowiednich produktów do potrzeb dzisiejszego pacjenta. To właśnie salonie optycznym pacjent, który często nie wie, czym jest astygmatyzm, będzie szukał rozwiązań swojego problemu, od Państwa zależy, czy uda mu się je znaleźć.

     

    mgr Mateusz Świerad
    optometrysta (NO18320)
    Professional Relations Specialist,
    Vision Care, Bausch Health

     

    Polecamy