Przyszłość pomiarów optycznych

Pomiary w salonie optycznym dotyczą dwóch obszarów działalności: diagnostyki oraz produkcji i kontroli jakości. Obserwując zmiany wprowadzane przez czołowych producentów sprzętu pomiarowego i diagnostycznego, możemy spróbować przewidzieć przyszłość: określić kierunki rozwoju i oszacować dynamikę zmian.

Nie jest to łatwe, ponieważ urządzenia wykorzystywane w optyce i okulistyce łączą w sobie kilka „warstw”: oprócz części optycznej mamy elektronikę, mechatronikę i informatykę.

Fundamenty

Bez względu na ewolucję trendów, rozwój technologii i zmiany zapotrzebowania rynku możemy być pewni jednego: fizyczne podstawy pomiarów optycznych nie ulegną zmianie. Można się spodziewać, że wiele wniesie inżynieria materiałowa (nowe, lepsze, bardziej wytrzymałe mechanicznie i odporne na zmiany warunków materiały do produkcji soczewek), optoelektronika (dokładniejsze, odporne na starzenie elementy pomiarowe), nauki medyczne (modyfikacje procedur diagnostycznych).

Dokładność

Urządzenia optyczne uznaje się za synonim precyzji i wysokiej jakości wykonania. Dokładność pomiarów wciąż będzie rosła, co przełoży się na dalszą poprawę jakości okularów i soczewek korekcyjnych i jeszcze dokładniejsze diagnozowanie wad wzroku. Można wskazać kilka dróg rozwoju, na przykład zastosowanie źródeł światła o mniejszej długości fali (laser niebieski zamiast czerwonego), udoskonalenie metod samokalibracji przyrządów, stabilizacji termicznej. Celem zmian jest jak najlepsze dopasowanie korekcji do wady wzroku, do indywidualnych potrzeb pacjenta. Tak, by uzyskać okulary lub soczewki kontaktowe naprawdę „szyte na miarę”.

Wydajność

Jeśli porównamy czas wykonania pomiaru albo badania okulistycznego przy pomocy tradycyjnych przyrządów i nowoczesnych urządzeń, zauważymy, że w niektórych przypadkach znacznie się skrócił, bez pogorszenia jakości. I tak już będzie, głównie dzięki coraz doskonalszym komponentom mechatronicznym, umożliwiającym szybkie i precyzyjne pozycjonowanie ruchomych elementów układu pomiarowego: soczewek, luster, elementów pomiarowych.

W praktyce okulistycznej oznacza to skrócenie czasu badania pojedynczego pacjenta, a więc lepsze wykorzystanie gabinetu i wyposażenia. W produkcji podobnie – jedno urządzenie pomiarowe obsłuży i skontroluje większy wolumen produkowanych soczewek.

Uniwersalność

Tradycyjnie badanego pacjenta trzeba było przeprowadzić przez kilka stanowisk diagnostycznych. Obecnie pojedyncze urządzenie może wykonać wiele badań. Najczęściej „okulistyczne kombajny” łączą funkcje mikroperymetru i funduskamery, tonometru z pachymetrem, spektralnego tomografu optycznego z oftalmoskopem konfokalnym. W efekcie uzyskujemy skrócenie czasu badania, lepsze wykorzystanie powierzchni gabinetu oraz niższy jednostkowy koszt przeglądu i napraw urządzenia.

Design

Design to nie tylko wrażenia estetyczne, to także ergonomia. Podniesienie komfortu pracy lekarza lub optyka, zmniejszenie uciążliwości badania dla pacjenta, przekłada się na wydajność, dokładność, opinię o gabinecie i lekarzu.
Przykładów drobnych zmian mających istotne znaczenie można podać wiele, choćby stosowanie tworzyw sztucznych do wykańczania powierzchni, z którymi ma kontakt głowa pacjenta. Skonfigurowanie ekranu tak, żeby lekarz mógł wygodnie badać pacjenta bez względu na to, po której stronie stanie, też poprawia komfort badania.

Automatyzacja

Automatyzacja pomiarów eliminuje dużą część „grubych” błędów pomiarowych, przyspiesza badanie i sprawia, że lekarz lub optyk mogą się skoncentrować na ocenie wady wzroku.

Automatyzacja uniezależnia wynik badania od zachowania pacjenta, ponieważ skrócenie czasu pomiaru zmniejsza prawdopodobieństwo poruszenia głowy, zamknięcia oka, zmiany akomodacji. Ma to znaczenie przy badaniu dzieci, pacjentów trudnych – pobudzonych, niewspółpracujących z lekarzem.

Firmware

Aktualizacja oprogramowania może poprawić komfort korzystania z urządzenia, dodać kolejne opcje pomiaru, zmienić interfejs użytkownika na wygodniejszy, bardziej intuicyjny. W tę stronę będą szły prace konstruktorów: stworzenie uniwersalnej, precyzyjnej i stabilnej platformy sprzętowej i dodawanie kolejnych funkcji poprzez zmianę oprogramowania przedłuży czas życia urządzeń, zmniejszy koszty produkcji, a jednocześnie pozwoli na osiąganie dodatkowych przychodów z subskrypcji na aktualizację oprogramowania.

To tylko kilka prognoz. Jak będzie wyglądał świat optyki i okulistyki za 10, 20, 50 lat? Można przypuszczać, że wiele osób z sentymentem będzie wspominać dzisiejsze urządzenia. Teraz rewolucyjne, a po latach „tradycyjne”…

 

Tekst: Piotr Kołaczek

Polecamy