Przeglądy techniczne sprzętu optycznego

Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Przyrządy pomiarowe, sprzęt diagnostyczny i maszyny używane w salonach optycznych są z reguły urządzeniami precyzyjnymi, delikatnymi i kosztownymi. Wymagają dobrego traktowania i regularnej konserwacji, a kiedy ulegną awarii – również fachowej naprawy.


Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  
Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Żeby naprawić usterkę, trzeba wiedzieć, że wystąpiła. Po zainstalowaniu nowej maszyny albo przyrządu należy zapoznać się z instrukcją obsługi, ze szczególnym uwzględnieniem opisu komunikatów o błędach. Oryginał albo kopia instrukcji powinien znajdować się przy urządzeniu. Zdarza się, że osoby sporadycznie korzystające ze sprzętu nie rozpoznają sygnałów ostrzegających o pojawiających się problemach albo je ignorują. Nie znając ich zakładają, że dopóki urządzenie pozwala się włączyć wszystko jest w porządku. Dotyczy to niektórych lekarzy okulistów pracujących w wielu gabinetach wyposażonych w sprzęt pochodzący różnych producentów.

Najmniej wątpliwości przysparzają urządzenia wyposażone w wyświetlacze graficzne prezentujące komunikaty za pomocą czytelnych piktogramów albo napisów w języku polskim lub angielskim. Znacznie bardziej kłopotliwe są te, które o stanie, trybie pracy albo błędzie informują mało intuicyjnie, na przykład przez zapalenie lub zgaśnięcie diod świecących.

Dobrze jest przyjąć zasadę, że wszystkie uwagi i wątpliwości dotyczące sprzętu zgłaszane przez pracowników powinny być jak najszybciej weryfikowane. Nawet, jeśli oznaczałoby to konsultację telefoniczną z przedstawicielem producenta lub serwisem. Niezależnie, co jakiś czas, na przykład raz w tygodniu, każde urządzenie jest włączane i sprawdzane przez przeszkolonego, sumiennego pracownika, który potrafi zauważyć odstępstwa od normy i podjąć decyzję o wezwaniu serwisu.

Zrób to sam

Producenci zazwyczaj definiują zakres czynności, które można wykonać samodzielnie bez ryzyka uszkodzenia urządzenia i utraty gwarancji. Z reguły obejmują one drobne naprawy i konserwację: wymianę elementów nie wymagających skomplikowanej regulacji jak żarówki, bezpieczniki, filtry przeciwpyłowe itp. Uszkodzone elementy powinny być wymieniane na części zalecane w instrukcji obsługi. Jeśli są dostępne zamienniki tańsze od oryginalnych, pokusa zaoszczędzenia pieniędzy może być silna, ale nie zawsze warto jej ulegać. Jeśli już, to po konsultacji z kompetentnymi serwisantami albo użytkownikami, którzy od jakiegoś czasu korzystają z tych podzespołów. Użycie części wątpliwej jakości może doprowadzić do poważnej awarii znacznie pogorszyć parametry urządzenia albo zwiększyć niepewność pomiarową.

Naprawione, ale czy sprawne?

Po każdej poważniejszej naprawie precyzyjnego urządzenia, powinna być przeprowadzona regulacja i kontrola poprawności działania. W przypadku przyrządów pomiarowych kalibracja ma zagwarantować, że niepewność pomiarowa będzie się mieściła w granicach określonych przez producenta. Regulacja i kontrola urządzeń produkcyjnych (np. automatów szlifierskich) ma zagwarantować, że parametry uzyskanych soczewek będą powtarzalne i zgodne ze zleceniem.

Autoryzowany serwis ma dostęp do pełnej dokumentacji technicznej opisującej budowę urządzenia, optymalne algorytmy usuwania usterek oraz regulacji a także oprogramowania serwisowego umożliwiającego odczytanie wewnętrznych komunikatów o błędach i sterowanie procesem kalibracji po naprawie. Kontrola i regulacja niektórych przyrządów wymaga użycia wzorców i szablonów wysokiej jakości, praktycznie niedostępnych dla niewyspecjalizowanych warsztatów.

Skutki użytkowania przyrządów uszkodzonych albo rozkalibrowanych mogą być bardzo poważne. W przypadku urządzeń do obróbki i pomiarów parametrów soczewek ryzyko obejmuje uszkodzenie powierzchni albo powłoki soczewek, wykonanie serii soczewek niezgodnych ze zleceniem. Na całkowity koszt poniesiony przez firmę składa się cena zepsutego materiału, czasu poświęconego na wykonanie poprawek, dodatkowo zużyte materiały eksploatacyjne, ewentualnie kary umowne wynikające z niedotrzymania terminów realizacji zleceń.

Jeśli chodzi o przyrządy diagnostyczne możliwe są poważniejsze konsekwencje: zranienie pacjenta podczas badania, błędna ocena refrakcji a co za tym idzie wystawienie zlecenia na nieodpowiednie soczewki korekcyjne. Jeśli w konsekwencji dojdzie do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta, należy się liczyć z dochodzeniem odszkodowania na drodze cywilnoprawnej.

Kiedy przegląd?

Producenci wyznaczają czas przeglądu i konserwacji w różny sposób. W przypadku sprzętu diagnostycznego jest to zazwyczaj czas, który upłynął od ostatniej wizyty serwisu. Urządzenia produkcyjne, obrabiarki itp. mogą mieć określoną liczbę cykli, które mogą wykonać pomiędzy przeglądami. Niektóre urządzenia sterowane cyfrowo posiadają rozbudowane funkcje samokontroli i potrafią samodzielnie wykryć awarię. O ile dostaną szansę. Samokontrola może być wykonywana automatycznie podczas ciągłej pracy, ale czasami trzeba test uruchomić ręcznie. Bywa i tak, że kontrola urządzenia (self test) jest uruchamiana podczas rozruchu, to znaczy po wyłączeniu i włączeniu przycisku odcinającego prąd. Jeśli przez wiele dni zasilanie nie jest wyłączane (po okresie bezczynności włącza się automatycznie tryb czuwania) można przegapić ostrzeżenie. O takie detale warto zapytać przedstawiciela producenta, sprzedawcę albo serwisanta.

Utrata gwarancji

Naprawa gwarancyjna oznacza dla producenta dodatkowe koszty związane z dostarczeniem części zamiennych i opłaceniem czasu pracy specjalistów. Producenci nie lubią dzielić się zarobionymi pieniędzmi obwarowują więc gwarancję szeregiem zastrzeżeń i wykluczeń odpowiedzialności obejmujących używanie sprzętu niezgodnie z instrukcją obsługi albo przeznaczeniem, wykorzystanie materiałów i części zamiennych niezgodnych ze specyfikacją oraz samowolne próby naprawy. Należy pamiętać, że „samowolna ingerencja w urządzenie” może oznaczać również aktualizację oprogramowania (firmware) o ile nie została dopuszczona w instrukcji obsługi albo instalację oprogramowania przeznaczonego dla wyższego (i droższego) modelu urządzenia.

Istotnie, bywa, że dwa modele tego samego urządzenia różnią się wyłącznie oprogramowaniem udostępniającym w w droższej wersji dodatkowe funkcje. Pozornie proste zainstalowanie oprogramowania z „wyższej półki” powinno udostępnić opcje, za które w sklepie trzeba zapłacić ciężkie pieniądze. Producenci doskonale o tym wiedzą, dlatego stosują różne zabezpieczenia. Czasami bardzo skuteczne.

Planowanie przeglądów

Wizyta serwisu, a tym bardziej odesłanie urządzenia do naprawy zazwyczaj oznacza przerwę w pracy. Większe salony, posiadające kilka podobnych urządzeń odczują to mniej dotkliwie, bo w najgorszym wypadku wzrost obciążenia sprawnych urządzeń spowoduje niewielkie wydłużenie czasu realizacji zleceń. Dla małych przedsiębiorstw awaria albo przegląd jedynego automatu szlifierskiego może oznaczać poważne straty finansowe. Można je zminimalizować, zwracając uwagę nawet na drobne odchylenia od normy, zwiastujące poważniejszą awarię. Jeśli przegląd i naprawa zostaną zaplanowane z wyprzedzeniem, można zawczasu przygotować plan awaryjny, na przykład wypożyczyć podobne urządzenie (być może w serwisie, jeśli oferuje takie wsparcie) albo podzlecić zaprzyjaźnionemu zakładowi realizację zamówień. Dzięki temu przejściowe kłopoty salonu będą niezauważalne dla klientów.

W takich chwilach można docenić korzyści wynikające ze stałej współpracy z jednym, solidnym i wypróbowanym serwisem. Stali klienci z reguły mogą liczyć na wykonanie obsługi okresowej w dogodnym czasie. Niektóre zakłady naprawcze oprócz opłaty za czas pracy, użyte części i materiały doliczają abonament nazywany czasem „opłatą za gotowość serwisową”. Im wyższa opłata, tym lepszy gwarantowany poziom obsługi, czasami z angielska nazywany SLA (Service Level Agreement). W praktyce może to wyglądać tak, że klienci płacący wyższy abonament są obsługiwani w pierwszej kolejności, w ciągu kilku godzin od wezwania specjalisty, włączając w to dni wolne od pracy. Dzięki temu awarię można usunąć na przykład w weekend, co pozwoli zmniejszyć koszty awarii.

Piotr Kołaczek


Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Polecamy