Owrzodzenie rogówki

Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Ważnym warunkiem prawidłowego funkcjonowania zarówno rogówki, jak również soczewki, jest ich przezroczystość. Zmętnienie soczewki to zaćma, którą należy leczyć operacyjnie


Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  
Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Natomiast utrata przezroczystości rogówki może być konsekwencją różnych jej chorób, a do najpoważniejszych i najczęściej występujących zalicza się owrzodzenie rogówki.

Właśnie owrzodzenie rogówki jest tematem naszych rozważań w tym numerze „Optyka Polskiego”.

Głównymi elementami układu optycznego oka są rogówka i soczewka. Moce optyczne obu tych elementów są osobniczo zmienne, a średnie ich wartości wynoszą: dla rogówki 42 dpt., dla soczewki (przy rozluźnionej akomodacji) 19 dpt. W rezultacie układowi optycznemu oka miarowego przypisuje się moc ok. 60 dpt.

Budowa rogówki

Część środkowa rogówki jest silniej uwypuklona, a promień jej przedniej powierzchni wynosi ok. 7,7 mm, tylnej 6,8 mm. Część obwodowa rogówki jest bardziej spłaszczona. Grubość rogówki wynosi: na obwodzie ok. 1 mm, w centrum ok. 0,6 mm.
W rogówce wyróżnia się 5 warstw. Licząc od przodu ku tyłowi, są to:
1) nabłonek,
2) blaszka graniczna
przednia (Bowmana),
3) istota właściwa,
4) blaszka graniczna tylna (Descemeta),
5) śródbłonek.
Nabłonek rogówki pokryty jest warstwą łez, zwaną filmem łzowym. Obecność prawidłowego filmu łzowego na rogówce jest istotnym warunkiem sprawnego jej działania, a zaburzenia filmu łzowego są przyczyną tzw. zespołu suchego oka.
Zapalenie rogówki może być spowodowane przez bakterie, wirusy, grzyby, a nawet pierwotniaki. Jednak w zdecydowanej większości owrzodzenie rogówki wywołują bakterie, przede wszystkim gronkowce, paciorkowce i pałeczki ropy błękitnej.
Bakterie wnikają do tkanki rogówki w wyniku pierwotnego uszkodzenia jej nabłonka, które staje się drogą do infekcji. Naruszenie ciągłości nabłonka może być spowodowane: urazem, soczewką kontaktową, niedomykalnością szpary powiekowej, odwijaniem albo podwijaniem powiek, a także ciężką formą suchego oka.

Objawy owrzodzenia rogówki

Owrzodzenie (wrzód) rogówki polega na objęciu przez proces zapalny istoty właściwej rogówki wraz z uszkodzeniem blaszki granicznej przedniej (błony Bowmana) i wytworzeniu zagłębia pokrytego przez masy martwicze. Oglądane za pomocą lampy szczelinowej szarobiałe lub szarożółte zagłębienie jest otoczone pierścieniem nacieku.
Owrzodzenie to ma tendencję do powiększania i pogłębiania. Zmianom na rogówce towarzyszą: przekrwienie gałki ocznej, obrzęk spojówki i powiek. Występuje także wtórnie odczyn zapalny ze strony tęczówki i ciała rzęskowego, wyrażający się obecnością ropy w komorze przedniej, przekrwieniem i obrzękiem tęczówki.
Subiektywne objawy owrzodzenia rogówki to: obniżenie ostrości wzroku, światłowstręt, łzawienie i znaczne dolegliwości bólowe.
Jeżeli leczenie nie zostanie podjęte w odpowiednim czasie, to postępujące zagłębienie owrzodzenia może doprowadzić do perforacji, czyli przebicia rogówki. Jest to bardzo groźne powikłanie, gdyż w takim przypadku zakażenie może objąć całą gałkę oczną, a to wiąże się z nieodwracalną utratą wzroku.
Owrzodzenie rogówki jest stanem wymagającym natychmiastowego leczenia, którego podstawą jest antybiotykoterapia, czyli antybiotyki stosowane miejscowo (krople, maści) i ogólnie.
Przed rozpoczęciem leczenia należy pobrać wymaz z worka spojówkowego i z owrzodzenia w celu wykonania badania bakteriologicznego, które pozwala na rozpoznanie rodzaju bakterii i określenie jego wrażliwości na antybiotyki.

Blizna po owrzodzeniu rogówki

Wygojone owrzodzenie pozostawia na rogówce bliznę, która może w znacznym stopniu ograniczać ostrość wzroku. W przypadku dużej blizny pozapalnej (bielmo rogówki) należy rozważyć ewentualność przeszczepu rogówki. Natomiast przeszczep rogówki należy wykonać pilnie w razie wystąpienia perforacji owrzodzenia.
Owrzodzenie rogówki u osób młodych może wiązać się z noszeniem soczewek kontaktowych.

Wzrost poziomu profesjonalizmu kontaktologów przyczynia się do spadku liczby powikłań. Istotne znaczenie ma także edukacja osób noszących soczewki kontaktowe.

Dr n. med. Andrzej Styszyński


Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Polecamy