Narząd łzowy i jego choroby

Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Narząd łzowy należy do narządów dodatkowych oka i spełnia ważne funkcje ochronne. Dlatego choroby narządu łzowego mogą być przyczyną nie tylko pogorszenia wzroku, ale także stanów zapalnych oka, którymi zajmowaliśmy się w poprzednich numerach „Optyka Polskiego”.


Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  
Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Narząd łzowy składa się z:

  • gruczołu łzowego,
  • dróg odprowadzających: kanalików łzowych, woreczka łzowego i przewodu nosowo-łzowego.

Gruczoł łzowy znajduje się w górno-bocznej okolicy oczodołu i składa się z dwóch części – większej oczodołowej i mniejszej powiekowej. Gruczoł łzowy posiada około 15 przewodzików odprowadzających, a ich ujścia znajdują się w górno-bocznej części górnego sklepienia spojówki.
Oprócz gruczołu łzowego istnieją drobne gruczoły dodatkowe, znajdujące się w spojówce. Niektóre z nich, podobnie jak główny gruczoł łzowy, produkują włóknisty płyn łzowy, inne – wydzielinę śluzową. Dla prawidłowego działania narządu łzowego potrzebne są też substancje tłuszczowe, produkowane przez gruczoły łojowe i tarczkowe, których ujścia znajdują się na wolnym brzegu powiek.
Kanaliki łzowe rozpoczynają się dwoma punktami (otworkami) łzowymi, które leżą na krawędzi obu powiek. Punkty łzowe prowadzą do kanalików łzowych o średnicy ok. 0,2 mm. Kanaliki te zbliżają się do siebie i uchodzą do woreczka łzowego.

Woreczek łzowy leży w zagłębieniu przyśrodkowej ściany oczodołu. Długość woreczka wynosi ok. 12 mm, a średnica ok. 4,5 mm.
Przewód nosowo-łzowy jest przedłużeniem woreczka łzowego. Jego długość wynosi ok. 15 mm, a średnica ok. 4 mm. Dolne ujście przewodu nosowo-łzowego prowadzi do przewodu nosowego dolnego.

Zadaniem łez jest stałe zwilżanie rogówki i spojówki. Zdrowe i niepodrażnione oko w ciągu dnia produkuje średnio ok. 0,7 ml łez, w czasie snu wydzielanie praktycznie ustaje. Wzmożone wydzielanie łez drogą odruchową następuje w wyniku pobudzenia działającego na nerw wzrokowy (silne światło) lub nerw trójdzielny (podrażnienie rogówki i spojówki), a także pod wpływem bodźców psychicznych, takich jak smutek lub radość (płacz spowodowany emocjami).

Spokojne, stacjonarne odprowadzanie łez polega na ich spływaniu przez wąską rynienkę, zawartą między przednią powierzchnią gałki ocznej a wolnym brzegiem powiek. Część płynu łzowego wyparowuje, a pozostała zbiera się w kącie przyśrodkowym oka, w tzw. jeziorku łzowym.
Mechanizm odpływu łez polega na działaniu ssąco-tłoczącym kanalików i woreczka łzowego. Podczas otwierania powiek kanaliki rozszerzają się, a płyn łzowy wnika do kanalików i woreczka łzowego (działanie ssące). Przy zamykaniu powiek kanaliki zwężają się, a ściana boczna woreczka rozluźnia się (działanie tłoczące).
Łzy pokrywają gałkę oczną warstwą zwaną filmem łzowym, który jest rozprowadzany równomiernie po powierzchni gałki ocznej wraz z każdym mrugnięciem.

Film łzowy pełni bardzo ważne funkcje:

  • chroni rogówkę i spojówkę przed wysychaniem, a także w znacznym stopniu przed infekcjami,
  • bierze udział w dostarczaniu rogówce tlenu z powietrza atmosferycznego,
  • jest istotną warstwą optyczną rogówki, zapewniającą gładkość jej powierzchni.

 

Stabilność filmu łzowego zależy od:

  • wydzielania łez,
  • rozmieszczenia ich na powierzchni oka,
  • odpływu drogą nosowo-łzową,
  • parowania.

Fizjologiczne mruganie, czyli zamykanie i otwieranie szpary powiek, odbywa się z częstością około 15 razy na minutę. Czynność ta odgrywa istotną rolę w stabilności filmu łzowego, który odtwarza się na powierzchni oka po każdym mrugnięciu.
Ocenia się, że grubość filmu łzowego jest osobniczo zmienna i może przyjmować wartości od 10 µm do 20 µm.

Film łzowy skład się z 3 warstw:

  • zewnętrznej – lipidowej (tłuszczowej),
  • środkowej – wodnistej,
  • wewnętrznej – mucynowej (śluzowej), która przylega bezpośrednio do nabłonka rogówki.

Warstwa lipidowa filmu łzowego wytwarzana jest głównie przez gruczoły Meiboma, znajdujące się w tarczce powieki, a ich ujścia są widoczne na brzegu powieki. Składa się ona z: trójglicerydów, wolnych kwasów tłuszczowych i cholesterolu. Warstwa lipidowa hamuje parowanie łez oraz zapewnia optyczną gładkość powierzchni rogówki.

Warstwa wodnista jest najgrubszą warstwą filmu łzowego. Zawiera przede wszystkim wodę (97%), a ponadto elektrolity, hormony, białka i inne cząsteczki organiczne, a także rozpuszczone w wodzie gazy (tlen, azot, dwutlenek węgla) oraz złuszczone komórki nabłonka rogówki i spojówki. Przyjmuje się, że podstawowe (stacjonarne) wydzielanie warstwy wodnistej zapewniają tzw. dodatkowe gruczoły łzowe Krausego i Wolfringa, które znajdują się w spojówce gałkowej i powiekowej. Natomiast duże odruchowe wydzielanie łez następuje z głównego gruczołu łzowego. Należy podkreślić, że łzy pełnią ważną funkcję obronną przeciw drobnoustrojom dzięki zawartości lizozymu, betalizyny, laktoferyny oraz przeciwciał.

Warstwa mucynowa przylega bezpośrednio do nabłonka rogówki i obniżając napięcie powierzchniowe, ułatwia także przyleganie warstwy wodnistej do hydrofobowej powierzchni nabłonka rogówki i spojówki. Śluz tworzący warstwę mucynową wydzielany jest przez komórki kubkowe spojówki.

Choroby narządu łzowego można podzielić na dwie podstawowe grupy:

  • choroby spowodowane upośledzeniem wydzielania łez,
  • choroby spowodowane utrudnieniem odpływu łez.

Upośledzenie wydzielania łez może być rezultatem przebytego zapalenia gruczołu łzowego, uszkodzenia nerwu trójdzielnego i nerwu twarzowego, któremu może towarzyszyć niedomykalność szpary powiek. Zmniejszenie wydzielania łez może być konsekwencją stosowania niektórych leków przeciwjaskrowych (betablokerów), atropiny, a także leków kardiologicznych, psychotropowych, tabletek antykoncepcyjnych i innych.

Zespół suchego oka, czyli tzw. suche oko, jest obecnie najczęściej występującym zaburzeniem dotyczącym narządu łzowego.

Przyczyną zespołu suchego oka mogą być:

  • zmniejszenie wydzielania łez,
  • nieprawidłowy ich skład,
  • nadmierne ich parowanie.

Zatem suche oko jest wieloczynnikową chorobą, związaną z filmem łzowym i przednią powierzchnią oka, objawiającą się uczuciem dyskomfortu, zaburzeniami widzenia i niestabilnością filmu łzowego. Nieleczone suche oko może prowadzić do uszkodzenia w obszarze przedniej gałki ocznej, a to z kolei może wywołać stany zapalne powierzchni oka. Wbrew pozorom rozpoznanie suchego oka nie jest sprawą łatwą. Problem polega na tym, że często występuje duża rozbieżność pomiędzy objawami przedmiotowymi, czyli obiektywnymi.
Objawy podmiotowe są powodem sprawiającym, że pacjent udaje się do okulisty, oczekując pomocy i szybkiej poprawy. Natomiast okulista, badając pacjenta, ocenia stan oka i na tej podstawie ustala rozpoznanie. Dolegliwości zgłaszane przez pacjenta to głównie: uczucie suchości oczu, swędzenie, pieczenie, kłucie, wrażenie obecności ciała obcego, niestabilna ostrość wzroku, a nawet światłowstręt. Niekiedy w zespole suchego oka może pojawić się łzawienie jako reakcja na powyższe dolegliwości.
Podczas rozmowy z pacjentem należy uzyskać informację dotyczącą dolegliwości, sytuacji, w których one się pojawiają, warunków pracy, ale także odpoczynku, przebytych chorób oczu, chorób ogólnych i stosowanych leków.

Badanie filmu łzowego obejmuje:

  • ocenę rynienki łzowej między przednią powierzchnią gałki ocznej a wolnym brzegiem powieki,
  • test Schirmera,
  • czas przerwania filmu łzowego (BUT – break up time),
  • ocenę przedniej powierzchni oka po wybarwieniu,
  • ocenę gruczołów Meiboma,
  • tzw. równoległe fałdy spojówkowe.

Test Schirmera jest najstarszym testem powszechnie stosowanym w diagnostyce suchego oka. Pasek bibuły filtracyjnej umieszcza się w dolnym sklepieniu worka spojówkowego – tak, że zagięty koniec paska tkwi pod dolną powieką. W ciągu 5 minut pasek powinien zostać nawilżony na odcinku przynajmniej 15 mm.
Pozostałe testy wymagają posługiwania się lampą szczelinową.

Czas przerwania filmu łzowego BUT: Należy zmierzyć czas od mrugnięcia do pojawienia się na rogówce otwartego oka suchej plamy przerwanego filmu łzowego. W warunkach prawidłowych czas ten nie powinien być krótszy niż 10 sekund.

Barwienie przedniej powierzchni oka polega na podaniu fluoresceiny do worka spojówkowego, a następnie jej wypłukaniu. Obserwując w świetle kolbatowym rogówkę i spojówkę stwierdza się barwienie w miejscach uszkodzonego nabłonka.

Ocena gruczołów Meiboma polega na uciśnięciu brzegu powieki i obserwacji wypływu wydzieliny pojawiającej się w punktach ujść tych gruczołów. Niekiedy dochodzi do zablokowania tych ujść. To proste badanie jest ważne, gdyż dysfunkcja gruczołów Meiboma stanowi jedną z głównych przyczyn zaburzeń struktury filmu łzowego (MGD – Meibomian Gland Dysfunction).

Równoległe fałdy spojówkowe. Podczas badania za pomocą lampy szczelinowej można dostrzec fałdy spojówki gałkowej równoległe do skroniowego brzegu powieki dolnej.

Leczenie zespołu suchego oka ma na celu zmniejszenie dolegliwości odczuwanych przez pacjenta oraz zapobieganie rozwojowi stanów zapalnych powierzchni oka. Podstawą terapii jest stosowanie tzw. preparatów sztucznych łez. Są one dostępne w postaci kropli, żelu, emulsji oraz sprayu.

Upośledzenie odpływu łez jest najczęściej spowodowane niedrożnością dróg łzowych, a głównym objawem niedrożności jest łzawienie.
Najprostszy sposób sprawdzenia drożności polega na zakropleniu fluoresceiny do worka spojówkowego i sprawdzeniu, czy po 5 minutach wacik włożony do przewodu nosowego zabarwił się.
Niedrożność dróg łzowych może występować na różnym poziomie, a więc w obrębie kanalików łzowych, woreczka lub przewodu nosowo-łzowego.
Płukanie i sondowanie dróg łzowych pozwala określić, na jakim poziomie istnieje niedrożność.
Niedrożność dróg łzowych może być wrodzona lub nabyta.

Wrodzona niedrożność dotyczy na ogół przewodu nosowo-łzowego i może występować jednostronnie lub obustronnie. U noworodka objawia się łzawieniem, obecnością wydzieliny ropnej w worku spojówkowym. Przy ucisku na okolicę woreczka łzowego stwierdza się wypływanie z punktów łzowych wydzieliny śluzowo-ropnej.
Leczenie wrodzonej niedrożności polega na masowaniu okolicy woreczka łzowego i zakraplaniu roztworu antybiotyku. Masaż woreczka łzowego, zwiększając ciśnienie w drogach łzowych, może zlikwidować niedrożność przewodu nosowo-łzowego. Ponadto masaż zapobiega powstaniu ropniaka woreczka łzowego. Jeśli do 6. miesiąca życia nie nastąpi udrożnienie, należy przeprowadzić zabieg sondowania.

Nabyta niedrożność dróg łzowych może być spowodowana przewlekłym zapaleniem kanalików, urazem powiek (przerwanie kanalika), urazem twarzy i nosa.
Podobnie jak wrodzona niedrożność u niemowląt, nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego u dorosłych objawia się łzawieniem i ropieniem oka, a zaostrzeniem tego stanu jest ropniak woreczka łzowego.
Większość przypadków nabytej niedrożności wymaga leczenia operacyjnego, które polega najczęściej na chirurgicznym zespoleniu woreczkowo-nosowym, czyli połączeniu woreczka z błoną śluzową jamy nosa.
W podeszłym wieku przewlekłe łzawienie może występować przy zachowanej drożności dróg łzowych i jest ono wtedy spowodowane nieprzyleganiem punktu łzowego do gałki ocznej. W takich przypadkach można także rozważyć ewentualność operacyjnej korekcji ustawienia powieki.Narząd łzowy składa się z:
gruczołu łzowego,
dróg odprowadzających: kanalików łzowych, woreczka łzowego i przewodu nosowo-łzowego.

Gruczoł łzowy znajduje się w górno-bocznej okolicy oczodołu i składa się z dwóch części – większej oczodołowej i mniejszej powiekowej. Gruczoł łzowy posiada około 15 przewodzików odprowadzających, a ich ujścia znajdują się w górno-bocznej części górnego sklepienia spojówki.
Oprócz gruczołu łzowego istnieją drobne gruczoły dodatkowe, znajdujące się w spojówce. Niektóre z nich, podobnie jak główny gruczoł łzowy, produkują włóknisty płyn łzowy, inne – wydzielinę śluzową. Dla prawidłowego działania narządu łzowego potrzebne są też substancje tłuszczowe, produkowane przez gruczoły łojowe i tarczkowe, których ujścia znajdują się na wolnym brzegu powiek.
Kanaliki łzowe rozpoczynają się dwoma punktami (otworkami) łzowymi, które leżą na krawędzi obu powiek. Punkty łzowe prowadzą do kanalików łzowych o średnicy ok. 0,2 mm. Kanaliki te zbliżają się do siebie i uchodzą do woreczka łzowego.

Woreczek łzowy leży w zagłębieniu przyśrodkowej ściany oczodołu. Długość woreczka wynosi ok. 12 mm, a średnica ok. 4,5 mm.
Przewód nosowo-łzowy jest przedłużeniem woreczka łzowego. Jego długość wynosi ok. 15 mm, a średnica ok. 4 mm. Dolne ujście przewodu nosowo-łzowego prowadzi do przewodu nosowego dolnego.

Zadaniem łez jest stałe zwilżanie rogówki i spojówki. Zdrowe i niepodrażnione oko w ciągu dnia produkuje średnio ok. 0,7 ml łez, w czasie snu wydzielanie praktycznie ustaje. Wzmożone wydzielanie łez drogą odruchową następuje w wyniku pobudzenia działającego na nerw wzrokowy (silne światło) lub nerw trójdzielny (podrażnienie rogówki i spojówki), a także pod wpływem bodźców psychicznych, takich jak smutek lub radość (płacz spowodowany emocjami).

Spokojne, stacjonarne odprowadzanie łez polega na ich spływaniu przez wąską rynienkę, zawartą między przednią powierzchnią gałki ocznej a wolnym brzegiem powiek. Część płynu łzowego wyparowuje, a pozostała zbiera się w kącie przyśrodkowym oka, w tzw. jeziorku łzowym.
Mechanizm odpływu łez polega na działaniu ssąco-tłoczącym kanalików i woreczka łzowego. Podczas otwierania powiek kanaliki rozszerzają się, a płyn łzowy wnika do kanalików i woreczka łzowego (działanie ssące). Przy zamykaniu powiek kanaliki zwężają się, a ściana boczna woreczka rozluźnia się (działanie tłoczące).
Łzy pokrywają gałkę oczną warstwą zwaną filmem łzowym, który jest rozprowadzany równomiernie po powierzchni gałki ocznej wraz z każdym mrugnięciem.

Film łzowy pełni bardzo ważne funkcje:

  • chroni rogówkę i spojówkę przed wysychaniem, a także w znacznym stopniu przed infekcjami,
  • bierze udział w dostarczaniu rogówce tlenu z powietrza atmosferycznego,
  • jest istotną warstwą optyczną rogówki, zapewniającą gładkość jej powierzchni.

 

Stabilność filmu łzowego zależy od:

  •     wydzielania łez,
  •     rozmieszczenia ich na powierzchni oka,
  •     odpływu drogą nosowo-łzową,
  •     parowania.

Fizjologiczne mruganie, czyli zamykanie i otwieranie szpary powiek, odbywa się z częstością około 15 razy na minutę. Czynność ta odgrywa istotną rolę w stabilności filmu łzowego, który odtwarza się na powierzchni oka po każdym mrugnięciu.
Ocenia się, że grubość filmu łzowego jest osobniczo zmienna i może przyjmować wartości od 10 µm do 20 µm.

Film łzowy skład się z 3 warstw:

  •     zewnętrznej – lipidowej (tłuszczowej),
  •     środkowej – wodnistej,
  •     wewnętrznej – mucynowej (śluzowej), która przylega bezpośrednio do nabłonka rogówki.

Warstwa lipidowa filmu łzowego wytwarzana jest głównie przez gruczoły Meiboma, znajdujące się w tarczce powieki, a ich ujścia są widoczne na brzegu powieki. Składa się ona z: trójglicerydów, wolnych kwasów tłuszczowych i cholesterolu. Warstwa lipidowa hamuje parowanie łez oraz zapewnia optyczną gładkość powierzchni rogówki.

Warstwa wodnista jest najgrubszą warstwą filmu łzowego. Zawiera przede wszystkim wodę (97%), a ponadto elektrolity, hormony, białka i inne cząsteczki organiczne, a także rozpuszczone w wodzie gazy (tlen, azot, dwutlenek węgla) oraz złuszczone komórki nabłonka rogówki i spojówki. Przyjmuje się, że podstawowe (stacjonarne) wydzielanie warstwy wodnistej zapewniają tzw. dodatkowe gruczoły łzowe Krausego i Wolfringa, które znajdują się w spojówce gałkowej i powiekowej. Natomiast duże odruchowe wydzielanie łez następuje z głównego gruczołu łzowego. Należy podkreślić, że łzy pełnią ważną funkcję obronną przeciw drobnoustrojom dzięki zawartości lizozymu, betalizyny, laktoferyny oraz przeciwciał.

Warstwa mucynowa przylega bezpośrednio do nabłonka rogówki i obniżając napięcie powierzchniowe, ułatwia także przyleganie warstwy wodnistej do hydrofobowej powierzchni nabłonka rogówki i spojówki. Śluz tworzący warstwę mucynową wydzielany jest przez komórki kubkowe spojówki.

Choroby narządu łzowego można podzielić na dwie podstawowe grupy:

  •     choroby spowodowane upośledzeniem wydzielania łez,
  •     choroby spowodowane utrudnieniem odpływu łez.

Upośledzenie wydzielania łez może być rezultatem przebytego zapalenia gruczołu łzowego, uszkodzenia nerwu trójdzielnego i nerwu twarzowego, któremu może towarzyszyć niedomykalność szpary powiek. Zmniejszenie wydzielania łez może być konsekwencją stosowania niektórych leków przeciwjaskrowych (betablokerów), atropiny, a także leków kardiologicznych, psychotropowych, tabletek antykoncepcyjnych i innych.

Zespół suchego oka, czyli tzw. suche oko, jest obecnie najczęściej występującym zaburzeniem dotyczącym narządu łzowego.

Przyczyną zespołu suchego oka mogą być:

  •     zmniejszenie wydzielania łez,
  •     nieprawidłowy ich skład,
  •     nadmierne ich parowanie.

Zatem suche oko jest wieloczynnikową chorobą, związaną z filmem łzowym i przednią powierzchnią oka, objawiającą się uczuciem dyskomfortu, zaburzeniami widzenia i niestabilnością filmu łzowego. Nieleczone suche oko może prowadzić do uszkodzenia w obszarze przedniej gałki ocznej, a to z kolei może wywołać stany zapalne powierzchni oka. Wbrew pozorom rozpoznanie suchego oka nie jest sprawą łatwą. Problem polega na tym, że często występuje duża rozbieżność pomiędzy objawami przedmiotowymi, czyli obiektywnymi.
Objawy podmiotowe są powodem sprawiającym, że pacjent udaje się do okulisty, oczekując pomocy i szybkiej poprawy. Natomiast okulista, badając pacjenta, ocenia stan oka i na tej podstawie ustala rozpoznanie. Dolegliwości zgłaszane przez pacjenta to głównie: uczucie suchości oczu, swędzenie, pieczenie, kłucie, wrażenie obecności ciała obcego, niestabilna ostrość wzroku, a nawet światłowstręt. Niekiedy w zespole suchego oka może pojawić się łzawienie jako reakcja na powyższe dolegliwości.
Podczas rozmowy z pacjentem należy uzyskać informację dotyczącą dolegliwości, sytuacji, w których one się pojawiają, warunków pracy, ale także odpoczynku, przebytych chorób oczu, chorób ogólnych i stosowanych leków.

Badanie filmu łzowego obejmuje:

  •     ocenę rynienki łzowej między przednią powierzchnią gałki ocznej a wolnym brzegiem powieki,
  •     test Schirmera,
  •     czas przerwania filmu łzowego (BUT – break up time),
  •     ocenę przedniej powierzchni oka po wybarwieniu,
  •     ocenę gruczołów Meiboma,
  •     tzw. równoległe fałdy spojówkowe.

Test Schirmera jest najstarszym testem powszechnie stosowanym w diagnostyce suchego oka. Pasek bibuły filtracyjnej umieszcza się w dolnym sklepieniu worka spojówkowego – tak, że zagięty koniec paska tkwi pod dolną powieką. W ciągu 5 minut pasek powinien zostać nawilżony na odcinku przynajmniej 15 mm.
Pozostałe testy wymagają posługiwania się lampą szczelinową.

Czas przerwania filmu łzowego BUT: Należy zmierzyć czas od mrugnięcia do pojawienia się na rogówce otwartego oka suchej plamy przerwanego filmu łzowego. W warunkach prawidłowych czas ten nie powinien być krótszy niż 10 sekund.

Barwienie przedniej powierzchni oka polega na podaniu fluoresceiny do worka spojówkowego, a następnie jej wypłukaniu. Obserwując w świetle kolbatowym rogówkę i spojówkę stwierdza się barwienie w miejscach uszkodzonego nabłonka.

Ocena gruczołów Meiboma polega na uciśnięciu brzegu powieki i obserwacji wypływu wydzieliny pojawiającej się w punktach ujść tych gruczołów. Niekiedy dochodzi do zablokowania tych ujść. To proste badanie jest ważne, gdyż dysfunkcja gruczołów Meiboma stanowi jedną z głównych przyczyn zaburzeń struktury filmu łzowego (MGD – Meibomian Gland Dysfunction).

Równoległe fałdy spojówkowe. Podczas badania za pomocą lampy szczelinowej można dostrzec fałdy spojówki gałkowej równoległe do skroniowego brzegu powieki dolnej.

Leczenie zespołu suchego oka ma na celu zmniejszenie dolegliwości odczuwanych przez pacjenta oraz zapobieganie rozwojowi stanów zapalnych powierzchni oka. Podstawą terapii jest stosowanie tzw. preparatów sztucznych łez. Są one dostępne w postaci kropli, żelu, emulsji oraz sprayu.

Upośledzenie odpływu łez jest najczęściej spowodowane niedrożnością dróg łzowych, a głównym objawem niedrożności jest łzawienie.
Najprostszy sposób sprawdzenia drożności polega na zakropleniu fluoresceiny do worka spojówkowego i sprawdzeniu, czy po 5 minutach wacik włożony do przewodu nosowego zabarwił się.
Niedrożność dróg łzowych może występować na różnym poziomie, a więc w obrębie kanalików łzowych, woreczka lub przewodu nosowo-łzowego.
Płukanie i sondowanie dróg łzowych pozwala określić, na jakim poziomie istnieje niedrożność.
Niedrożność dróg łzowych może być wrodzona lub nabyta.

Wrodzona niedrożność dotyczy na ogół przewodu nosowo-łzowego i może występować jednostronnie lub obustronnie. U noworodka objawia się łzawieniem, obecnością wydzieliny ropnej w worku spojówkowym. Przy ucisku na okolicę woreczka łzowego stwierdza się wypływanie z punktów łzowych wydzieliny śluzowo-ropnej.
Leczenie wrodzonej niedrożności polega na masowaniu okolicy woreczka łzowego i zakraplaniu roztworu antybiotyku. Masaż woreczka łzowego, zwiększając ciśnienie w drogach łzowych, może zlikwidować niedrożność przewodu nosowo-łzowego. Ponadto masaż zapobiega powstaniu ropniaka woreczka łzowego. Jeśli do 6. miesiąca życia nie nastąpi udrożnienie, należy przeprowadzić zabieg sondowania.

Nabyta niedrożność dróg łzowych może być spowodowana przewlekłym zapaleniem kanalików, urazem powiek (przerwanie kanalika), urazem twarzy i nosa.
Podobnie jak wrodzona niedrożność u niemowląt, nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego u dorosłych objawia się łzawieniem i ropieniem oka, a zaostrzeniem tego stanu jest ropniak woreczka łzowego.
Większość przypadków nabytej niedrożności wymaga leczenia operacyjnego, które polega najczęściej na chirurgicznym zespoleniu woreczkowo-nosowym, czyli połączeniu woreczka z błoną śluzową jamy nosa.
W podeszłym wieku przewlekłe łzawienie może występować przy zachowanej drożności dróg łzowych i jest ono wtedy spowodowane nieprzyleganiem punktu łzowego do gałki ocznej. W takich przypadkach można także rozważyć ewentualność operacyjnej korekcji ustawienia powieki.

dr n. med. Andrzej Styszyński


Polub i udostępnij
  •  
  •  
  •  

Polecamy